Chấm điểm dự án Near Protocol (Near): Phân tích sâu công nghệ của Near

Nội dung

Các nhà đầu tư vào crypto chắc hẳn không ai xa lạ với cái tên Near. Tuy nhiên đa phần họ chỉ quan tâm đến giá cả và biểu đồ mà ít khi để ý đến công nghệ đứng đằng sau nó, điều này là hoàn toàn tai hại. Giá cả chỉ phản ánh cung cầu của thị trường trong một thời điểm, nhưng công nghệ sẽ phản ánh tiềm năng phát triển của dự án trong dài hạn.

AZT digital sẽ phân tích chi tiết về tiềm năng của dự án Near Protocol với đầy đủ các tiêu chí trong đó bao gồm công nghệ cốt lõi của Near, từ đó giúp cho nhà đầu tư có cái nhìn dài hạn hơn đối với dự án này.

1. Tổng quan

  • Website: NEAR Protocol | Reimagine Your World
  • Token: Near
  • Blockchain layer 1
  • Cơ chế: Public proof of stake, Sharding
  • Tổng cung: 1 tỷ
  • Tổng cung lưu hành: 600+ triệu
  • Thời gian bắt đầu dự án: 2018
  • Mục đích: tạo ra blockchain thân thiện có khả năng mở rộng cao và chi phí thấp phục vụ cho các nhà phát triển giúp họ tạo ra các ứng dụng defi dễ dàng hơn. Near hướng tới mục tiêu trở thành blockchain cho hàng tỷ người dùng.
  • Dự án tương tự: Etherium (ETH)

Điểm độc đáo của Near là sử dụng công nghệ Nightshade sharding để xử lý khối lượng giao dịch lớn với thời gian thấp trong khi vẫn đảm bảo yếu tố bảo mật.

Nếu bạn thắc mắc Sharding là gì, thì có thể hiểu nôm na Sharding là công nghệ phân mảnh, dễ hiểu hơn nữa là “chia để trị”. Nếu bạn đã từng sử dụng phần mềm download IDM thì sẽ thấy kinh ngạc trước tốc độ của nó so với các phần mềm download khác, do nó chia file thành nhiều phần nhỏ hơn để tải về cùng lúc giúp rút ngắn thời gian tải.

Sử dụng công nghệ Sharding sẽ giúp Near chia các node thành nhiều nhóm, mỗi nhóm sẽ đảm nhiệm một việc. Các nhóm này được lưu trữ trên đám mây và được điều hành bởi cộng đồng với cơ chế đồng thuận Proof of stake.

Hiện nay ETH cũng đang nâng cấp nên phiên bản 2.0 sử dụng công nghệ Sharding để nâng cao khả năng mở rộng cũng như tốc độ, dù rằng Sharding của ETH có sự khác biệt với Near.

Nhận xét: ý tưởng của Near không mới nhưng công nghệ mà Near sử dụng có sự khác biệt độc đáo hứa hẹn sẽ có sự đột phá rất lớn trong tương lai nếu như thành công. Hãy cùng xem công nghệ của Near trong mục số 4.

-> Chấm điểm: 9 điểm

2. Đội ngũ phát triển

Đội ngũ phát triển Near
Đội ngũ phát triển Near

Team phát triển Near Protocol rất đông đảo khoảng 200 người, trong đó lực lượng nòng cốt là những người có nhiều năm kinh nghiệm làm việc trong các tập đoàn, tổ chức như Facebook, Google, Microsoft, Consensys… Trong đó có hai nhà vô địch thế giới ICPC 2 lần, 2 huy chương vàng, một nhà vô địch Mỹ Latinh và nhiều ứng viên lọt vào vòng chung kết của các cuộc thi lập trình khác.

  • CEO & Co-founder: Alexander Skidanov – từng là nhà phát triển phần mềm tại Microsoft từ 2009 và chỉ đạo kỹ thuật tại MemSQL.
  • Co-founder: Illia Polosukhin – người từng làm tại Google Research với chức vụ Giám đốc kỹ thuật.

Nhận xét: Đội ngũ phát triển Near Protocol là một trong những đội mạnh nhất thế giới crypto hiện nay. Những người có khả năng cao thật sự về mặt kỹ thuật sẽ giúp cho blockchain layer 1 như Near cạnh tranh được với Etherium 2.0 trong tương lai.

-> Chấm điểm: 10 điểm

3. Roadmap

  • Lộ trình trong tương lai của giao thức Near tập trung vào các vấn đề sau:
  • Đấu giá phí gas. Near muốn cho phép người dùng thiết lập phí gas tối đa mà họ sẵn sàng trả cho một giao dịch và thực hiện các giao dịch của họ theo thứ tự phí gas giảm dần.
  • Cơ chế Nightshade. Near vẫn tiến hành thiết lập cơ chế Sharding giống như những gì được mô tả trong White paper. Sau khi vận hành cơ chế Nightshade, cần phải giải quyết hai thứ: “thử thách” chuyển tiếp trạng thái không hợp lệ và “phân đoạn động”. Cả hai đều đòi hỏi khá nhiều nỗ lực để thực hiện do sự phức tạp về kỹ thuật.
  • Cải tiến hợp đồng thông minh. Near dự định sẽ thực hiện việc giảm chi phí thực thi với hợp đồng thông minh làm cho trải nghiệm của nhà phát triển tốt hơn.

Các vấn đề về mặt kỹ thuật của Near được cập nhật thường xuyên trên https://gov.near.org/, đây cũng là nơi mà các nhà phát triển ứng dụng tài chính phi tập trung đề xuất ý kiến và thảo luận để giúp Near trở nên tốt hơn.

Nhận xét: Roadmap của Near rất rõ ràng và chuyên nghiệp. Ngoài lộ trình theo năm, Near còn công bố các lộ trình theo tuần mỗi khi có sự kiện cập nhật về mặt kỹ thuật. Cũng nhờ cộng đồng mạnh mà Near có thể lắng nghe và cải tiến Blockchain trở nên thân thiện hơn.

Thân thiện với developer -> thu hút nhiều developer phát triển Dapp -> các ứng dụng tài chính ra đời nhiều hơn -> thu hút dòng tiền tốt hơn.

-> Chấm điểm: 9 điểm

4. Công nghệ, giải pháp của Near Protocol

Bất cứ blockchain nào hiện nay cũng đều mong muốn đạt được sự mở rộng cao, tốc độ xử lý giao dịch nhanh và không tiêu tốn năng lượng. Và Near sử dụng công nghệ Public proof of stake cùng Nightshade sharding vào blockchain của mình để làm điều đó.

4.1. Public proof of stake

Proof of stake vs proof of work
Proof of stake vs proof of work

Proof of stake là cơ chế đồng thuận của đa số blockchain mới hiện nay, nó khắc phục nhược điểm của cơ chế Proof of work cũ kỹ.

Với cơ chế Proof of work, các Validator (người giải thuật toán) phải dùng máy tính cấu hình cao để giải thuật toán và nhận lại phần thưởng (như thợ đào Bitcoin hay Etherium) gây ra việc hao tốn điện năng thì ở cơ chế Proof of stake, các Validator chỉ cần ký gửi chính đồng coin đó vào mạng lưới để giải thuật toán.

Điều này sẽ giúp cho những người nắm giữ số lượng lớn đồng coin đó có thể trở thành Validator, với những người giữ số lượng ít cũng có thể tập hợp lại để ủy thác cho một người trở thành một Validator (gọi là fishermen).

Tại Blockchain của Near, cơ chế Proof of stake có đổi mới hơn ở chỗ các dữ liệu node được tạo ra từ các Validator sẽ được lưu trữ trên đám mây, do chính cộng đồng điều hành, do đó nó được Near gọi là Public proof of stake.

4.2. Nightshade sharding

4.2.1 Công nghệ Sharding

Công nghệ Sharding chính là câu trả lời cho bài toán mở rộng của Blockchain, cụ thể ở đây là cách quản lý các node (nút mạng).

Node là nơi lưu lại các thông tin giao dịch trong Blockchain. Các node sẽ liên kết với nhau nằm rải rác bên trong mạng lưới và xử lý các thông tin giao dịch.

Để mở rộng mạng lưới, các node phải xử lý thông tin nhanh chóng. Có 2 cách để thực hiện việc này:

  • Sử dụng máy tính có phần cứng mạnh hơn -> node của Validator đó xử lý nhanh và nhiều hơn -> từ đó mở rộng mạng lưới (mở rộng theo chiều dọc).
  • Phân chia các node thành các nhóm nhỏ gọi là shard (phân đoạn), mỗi shard chịu trách nhiệm cho một phần công việc của chuỗi khối. Do được chia nhỏ nên yêu cầu phần cứng của mỗi shard sẽ thấp hơn giúp cho nhiều người có thể tham gia hơn. Các shard thực hiện công việc cùng lúc trong khi vẫn đảm bảo việc phân quyền -> mạng lưới mở rộng tốt hơn (mở rộng theo chiều ngang).
Mở rộng mạng lưới blockchain
Mở rộng theo chiều dọc (bên trái) và mở rộng theo chiều ngang (bên phải)

Bạn có thể dễ dàng bắt gặp cơ chế Sharding ở ngoài đời, ví dụ như một chiếc CPU phân nhiều luồng sẽ giúp tốc độ xử lý nhanh hơn, hay trên một tuyến đường nếu phân chia thành các luồng đường dành cho đi bộ, xe máy và ô tô sẽ giúp cho giao thông của tuyến đường đó lưu thông tốt hơn.

4.2.2. Công nghệ Nightshade Sharding của Near

Với Near, họ chọn sử dụng Sharding để mở rộng Blockchain của  mình, và cải tiến hơn được gọi là Nightshade sharding. Theo đó, các tài khoản của người dùng được đặt vào trong các Shard khác nhau.

Với Nightshade sharding, Near sẽ chia các Validator vào các Shard khác nhau để xử lý chúng, mỗi Shard sẽ sản xuất một Chunk, các Chunk này nằm trong các Block.

Ví dụ trong Blockchain Near có 4 Shard, mỗi Shard sản xuất 1 Chunk, thì có tất cả 4 Chunk và các Chunk này được bao gồm trong các chuỗi khối như hình dưới.

Công nghệ Sharding của Near Protocol
Công nghệ Sharding của Near Protocol

Với ví dụ này, tốc độ của Blockchain sẽ tăng lên gấp 4 lần.

Theo lý thuyết thì là như vậy, tuy nhiên “Không có bữa trưa nào là miễn phí”, sự phức tạp của công nghệ này dẫn đến “Cái giá của Sharding” mà Near sẽ phải giải quyết bao gồm:

  • Sự phức tạp trong việc giao tiếp giữa các Sharding.
  • Bảo mật của các Validator/fishermen.
  • Tính khả dụng của dữ liệu.
  • Sự giới hạn của số lượng Shard.

Để tạo một chuỗi các Block trong một Blockchain, cần phải chọn một nhóm các Validator ở mỗi đầu một epoch. Với công nghệ Nightshade Sharding của Near, mỗi epoch kéo dài 12h, sau mỗi 12h, các Validator sẽ được gắn vào các Shard một cách ngẫu nhiên.

Việc chia ngẫu nhiên các Validator cộng thêm các Validator ẩn bên ngoài sẽ giúp giảm khả năng bị tấn công 51% xuống rất nhiều lần do hacker sẽ không thể chọn lựa được Validator nào xử lý shard nào để chiếm quyền kiểm soát.

Hacker gần như sẽ phải kiểm soát toàn bộ 100% các Validator để có thể hack được mạng lưới của Near -> điều này gần như không thể thực hiện được.

Near cũng cho phép các fishermen bên ngoài tham gia vào duy trì trạng thái của Shard, các fishermen này gửi các “Challenge” vào các node trong các shard mà nó nghi ngờ là không hợp lệ. Điều này hạn chế được rủi ro bị hacker chi phối shard bằng các “bad node”.

Những Validator bị phát hiện xác thực những giao dịch bất thường sẽ bị phạt và những fishermen phát hiện ra những node bất thường sẽ được thưởng -> thúc đẩy tính minh bạch và bảo mật cho blockchain của Near.

Có thể thấy dù cùng là Sharding nhưng công nghệ của Near rất khác biệt so với Beacon chain của ETH2.0 và Polkadot.

4.2.3. Sharding roadmap

Hiện tại, Near đã đưa ra lộ trình phát triển công nghệ Nightshade Sharding. Phase 0 đã hoàn thành và đang tiến vào giai đoạn phase 1 để phân chia các Validator ngẫu nhiên vào các Shard.

Sharding roadmap
Lộ trình Sharding của Near Protocol

Khi đạt đến phase cuối cùng vào Quý IV/2022, mạng lưới của Near sẽ tự động nhận diện số lượng giao dịch mà sẽ tự tạo ra các Shard và gắn các Validator vào trong Shard.

4.3. Điểm yếu của Near

Dù có công nghệ tốt đến như vậy, nhưng mức độ phức tạp của nó cũng là một rào cản. Những thách thức mà Near cần phải giải quyết không phải là vấn đề một sớm một chiều.

Thêm vào đó, có một điều khiến cho hệ sinh thái của Near chưa phát triển mạnh được, đó là để xây dựng các Dapps trên Near thì các nhà phát triển cần sử dụng ngôn ngữ lập trình Rust mới có thể thực hiện được smart contract, trong khi đa số các builder trên hệ sinh thái Etherium sử dụng ngôn ngữ Solidity.

Để giải quyết vấn đề này, Near tiến hành tổ chức các cuộc thi thu hút lập trình viên và đồng thời xây dựng nên mạng lưới Aurora Network (sử dụng solidity??), là một EVM (máy ảo Etherium) để lôi kéo các nhà phát triển tham gia vào hệ thống của mình.

Ngay khi ra mắt, Aurora đã có TVL lên đến hơn 700 triệu đô, gấp 7 lần so với Near, từ đó có thể thấy mức độ quan trọng của developer đến việc thu hút dòng tiền vào hệ sinh thái.

Near không chỉ xây dựng lên Aurora mà còn xây dựng cầu nối từ Near sang Aurora và Etherium là Rainbow Bridge, đây chính là bước đầu của Near trong việc kéo dòng tiền từ Aurora và Etherium sang hệ sinh thái của mình.

-> Chấm điểm: 9 điểm

5. Phân bổ Token

Near tokenomics
Near tokenomics 

Có 1 tỷ Near được tạo vào ngày 22/04/2020. Trong đó những tổ chức nắm giữ lượng lớn Near bao gồm:

  • Community Grants, programs: 17,2% – dùng để tài trợ, đóng góp cộng đồng, được phân phối trong hơn 60 tháng.
  • Core team nắm giữ không quá nhiều: 14% – khóa trong 4 năm.
  • Community sale: 12% – trong đó được khóa 25% và số còn lại bị khóa từ 12-24 tháng bắt đầu từ 8/2020.
  • Tổng backer: 23.7% – khóa từ 12 đến 36 tháng -> các quỹ này được Near lựa chọn kỹ càng để hỗ trợ dự án theo các tiêu chí đưa ra. Đợt mở khóa tiếp theo là vào Q4/2022.
 Lượng token Near lưu hành qua các năm được tính như sau:
Lượng near lưu thông và tổng cung near
Lượng Near lưu thông và tổng cung Near qua các năm

Có thể thấy tỷ lệ lạm phát của Near khoảng 5% -> không quá cao.

Mã thông báo Near được trả và mint ra thị trường trong vòng 5 năm. Đến tháng thứ 60, toàn bộ tổng cung Near sẽ được lưu hành trên thị trường.

Lịch trả token Near
Lịch trả token Near

Nhận xét: Lượng phân bổ Near khá hợp lý khi Near đã lựa chọn ra các tổ chức và phân phối token một cách rất đúng đắn. Theo Near, không có người hoặc tổ chức nào nắm giữ trên 3.5% và có rất ít người nắm giữ trên 1% -> điều này tốt cho giá của Near sẽ không bị xả mạnh.

-> Chấm điểm: 9 điểm

6. Nhà đầu tư và đối tác

6.1. Backers (nhà đầu tư)

Các quỹ đầu tư vào Near Protocol gồm các tên tuổi sừng sỏ trong giới crypto như Three Arrow Capital, Alameda Research, A16z, Dragonfly Capital, Coinbase, Gfs,… Đây đều là những quỹ đã từng đầu tư vào các dự án có tỷ lệ ROI cao ngất ngưởng trong quá khứ.

Triết lý của Near khi gọi vốn từ các quỹ đầu tư là:
  • Backer phải có định hướng lâu dài.
  • Backer phải là những người đóng góp giá trị cho dự án.
  • Các vòng gọi vốn phải minh bạch để các thành viên đều có cơ hội nhận được các điều khoản về giá và thời gian khóa như nhau trong cùng 1 vòng.
  • Không có tổ chức hoặc cá nhân đơn lẻ nào được kiểm soát lượng lớn token.

Near cho biết họ đã từ chối nhiều backer tiềm năng những người mà muốn có thêm các ưu đãi khác.

6.2. Partners (đối tác)

Đối tác của Near
Đối tác của Near

Near chọn lựa chọn nhiều đối tác về ví điện tử lưu ký, sàn giao dịch và phổ cập kiến thức công nghệ của Near, để khi tích hợp với mạng lưới sẽ giúp cho tất cả mọi người trên thế giới đều có thể truy cập và hiểu về Near.

Về Oracles, Near hợp tác với Chainlink và Band Protocol để chuyển đổi các dữ liệu từ bên ngoài vào trong mạng lưới của mình, tuy rằng vẫn chưa có sản phẩm nào ra mắt.

Cuối năm 2021, Near cũng hợp tác với Ardana để phát triển cầu nối Defi với hệ sinh thái của Cardano.

Nhận xét: Near khá thận trọng và khôn ngoan trong việc gọi vốn và lựa chọn đối tác cho mình. Đặc biệt dàn backer của Near đều là những quỹ đầu tư cực “khủng”. Riêng vào tháng 1/2022 vừa rồi, Near chỉ mất vỏn vẹn 2 tuần để gọi vốn 150 triệu USD với mức độ kiên quyết “xuống tiền” cao của các nhà đầu tư.

-> Chấm điểm: 9 điểm

7. Cộng đồng

  • Twitter: 302k+ thành viên
  • Discord: 44k+ thành viên
  • Telegram: 60k+ thành viên
  • Youtube: 10k+ subscribers
  • Forum: dành cho cộng đồng và các nhà phát triển

Nhìn vào những con số trên có thể thấy cộng đồng theo dõi tin tức của Near so với các dự án khác là tương đối lớn.

Theo Tokenomics thì Near sử dụng 17,2% token của mình cho các chương trình hỗ trợ cộng đồng. Điều này cho thấy Near có tập trung vào yếu tố thu hút các developer từ nhiều nơi tham gia xây dựng Dapps.

Việc thu hút Developer là rất quan trọng vì nó quyết định số lượng Dapps để mở rộng hệ sinh thái của Near, từ đó mới hút được dòng tiền từ nơi khác đổ sang, nhất là khi ngôn ngữ Rust không quá phổ biến.

Near cũng thường xuyên lắng nghe từ phía họ để cải tiến blockchain của mình sao ngày càng thân thiện với developer, end-user, validator. Đây là bộ ba đối tượng giúp cho bất cứ một dự án nào có thể mở rộng quy mô.

Mục tiêu của Near là “Trở thành Blockchain cho hàng tỷ người dùng”.

-> Chấm điểm: 9 điểm

Tổng kết – Cơ hội đầu tư

Tổng điểm: 64/70 điểm ~ 91.4% -> rất tốt

Theo phân tích của AZT, Near Protocol là blockchain layer 1 có tiềm năng phát triển trong dài hạn rất tốt, từ đội ngũ, công nghệ, tầm nhìn, cộng đồng,…

Tuy nhiên vẫn cần nhìn nhận vào thực tế đôi chút. Dù Near tốt đến vậy, nhưng hiện tại số lượng các Dapps của Near ecosystem chưa nhiều, và TVL mới chỉ ở loanh quanh 100 triệu đô rất khiêm tốn so với các blockchain layer 1 khác.

Việc Near cần làm lúc này ngoài việc hoàn thiện công nghệ còn phải kéo dòng tiền từ các hệ sinh thái khác về phía mình bằng cách thu hút nhiều developer hơn nữa, đặc biệt là dòng tiền từ Aurora sau khi Aurora đang ngày càng trở thành một hệ sinh thái khá độc lập với Near dù được Near đích thân phát triển.

Nhà đầu tư có thể cân nhắc đầu tư trực tiếp vào đồng Near khi có điểm vào đẹp hoặc skin in the game với các Dapps hệ Near cũng như Aurora để tìm kiếm lợi nhuận.

Hiện tại hệ sinh thái của Near gồm có tứ trụ là Ref Finance, Octopus Network, Oin Finance, Aurora và một số các Dapps khác mang lại nhiều cơ hội đầu tư. AZT sẽ tìm kiếm các dự án tiềm năng để phân tích trong thời gian tới.

Giá Near hiện tại:

Huy Nguyễn

Đam mê wordpress, thiết kế web, trading, crypto. Mình đã tham gia thị trường crypto từ 2017 và trải qua nhiều thăng trầm của thị trường. Giờ đây mình sẽ dùng kinh nghiệm và kiến thức để lựa chọn các dự án tốt nhằm mang đến cái nhìn đầu tư cho bản thân và cộng đồng.

Bình luận cho xôm nào

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.